مقدمه
تا کنون در ایران هیچ نهاد حقوقی و صنفی ملی در حوزهی خدمات زبانی (مقالهنویسی، روزنامهنگاری، کپیرایتینگ، تولید محتوا و…) شکل نگرفته است. بنابراین، آزادکاران (فریلنسرها) در این حوزه میبایست هنگام مذاکره با سفارشدهندگان و متقاضیان این خدمات، صرفاً به توان و تجربهی شخصی خود اتکا کنند.
آنچه در پی میآید، نکات و محتواهایی است برای استفاده در تنظیم یک قرارداد ارائهی خدمات تخصصی کپیرایتینگ. مخاطب این محتوا، کپیرایترهای آزادکار هستند. من حقوقدان نیستم و این محتوا را بر اساس تجربهی شخصی فعالیت در این حوزه نوشتهام. گمان میکنم توجه کردن به این موارد، سودمند است. امیدوارم به کپیرایترها کمک کند حتا اگر ناگزیرند در چارچوب قراردادهای کارفرمایان عمل کنند، قدرت بیشتری در مذاکره به دست آورند و از حقوق خود بیشتر مراقبت کنند. در دل این پیشنهادها، به برخی آداب (دیسیپلین) و مراحل گردش کار نیز اشاره کردهام.
محتوای پیشنهادی برای آداب و توافقهای قرارداد کپیرایتینگ
۱- سفارشدهنده میبایست به تمام پرسشهای دستور کار، به صورت کتبی پاسخ دهد. چنانچه مایل یا قادر به درج کتبی پاسخها نباشد، اخذ پاسخهای شفاهی سفارشدهنده توسط مجری پروژه، در قالب جلسهی حضوری، با تعیین وقت قبلی و دریافت حقالزحمه، انجام میشود.
۲- زمانبندی توافقشده برای اجرای پروژهها، برگزاری جلسات مذاکره و ارائهها، باید به صورت کتبی به سفارشدهنده اعلام شود و مبنای محاسبهی موعد پرداختها، حقالزحمهی فورس ماژور، تشویقی، دیرکرد و خسارت، همان زمانبندی است.
۳- اعلام نظر و بازخورد سفارشدهنده، میبایست حداکثر تا … روز پس از ارائهی پروژه، به صورت کتبی و یا در جلسهی حضوری به مجری پروژه اعلام گردد. چنانچه اعلام بازخورد، بیشتر از … روز به طول انجامد، آن سفارش، اتمامیافته تلقی میشود و مستلزم تسویهی کامل حقالزحمه توسط سفارشدهنده خواهد بود.
۴- تعداد دفعات ممکن برای ویرایش و تغییر اتودها، در مادهی … قرارداد درج شده است. بازخوردهای سفارشدهنده میبایست همراه با ذکر دلایل روشن و منطقی، به صورت کتبی باشد. درخواست تغییر و بازنگری اقلام سفارش، بیش از تعداد دفعات مندرج در قرارداد، مستلزم افزایش سی درصد از حقالزحمهی آن اقلام به ازای هر نوبت ویرایشِ افزوده است.
۵- چنانچه سفارشدهنده، دلایل منطقی و روشن برای رد اتودهای ارائهشده نداشته باشد یا به صورت کتبی، آنها را به مجری پروژه اعلام نکند و صرفاً بر اساس سلیقهی شخصی پروژهای را رد کند، متعهد به پرداخت کامل حقالزحمهی آن اقلام به مجری پروژه است.
۶- جلسات مشاورهی زبانی و جلسات دریافت دستور کار (brief)، از یک تا حداکثر ۲ ساعت است. حقالزحمهی مشاوره، بر مبنای میزان زمان ثبتشده، بین اعداد ۱ و یا ۲ ساعت محاسبه میگردد. در صورت افزایش زمان جلسات به بیش از دو ساعت، حقالزحمهی مشاوره براساس نرخ درجشده در قرارداد مجری پروژه محاسبه میشود.
۷- لغو و کنسل اقلام پروژههای مندرج در قرارداد، تا قبل از تاریخ آغاز قرارداد، امکانپذیر است و از مبلغ پیشپرداخت کسر شده و به سفارشدهنده برگردانده میشود. در صورت لغو و کنسل اقلام قرارداد پس از تاریخ آغاز قرارداد، حقالزحمهی کامل پروژههای لغو شده، توسط سفارشدهنده به مجری پروژه پرداخت میگردد.
۸- لغو و کنسل جلسات حضوری برای مشاوره، مذاکره و ارائههای مجری پروژه، توسط سفارشدهنده، تا ۴۸ ساعت قبل از تاریخ جلسه، امکانپذیر است. درصورتی که دیرتر از این زمان، جلسهای توسط سفارشدهنده کنسل شود، مستلزم پرداخت حقالزحمهی جلسه بر اساس هزینهی یک ساعت مشاورهی حضوری خواهد بود.
۹- فسخ کامل قرارداد، تا پیش از امضای قرارداد توسط سفارشدهنده و سفارشگیرنده، مستلزم پرداخت هزینه توسط سفارشدهنده نیست. در صورت فسخ قرارداد توسط سفارشگیرنده، پس از امضای قرارداد، سفارشدهنده ملزم به تسویهی کامل قرارداد است.
۱۰- به منظور حفظ و قابلیت بازنگری و استفاده از محتوای مذاکرات و جلسات، گفتگوهای حضوری به صورت فایل صوتی ضبط میشود.
۱۱- در همهی اقلام زبانی، مانند نام، شعار و غیره، به جز گزینهای که در نهایت توسط سفارشدهنده انتخاب و تایید میشود، اتودها و ایدههایی که در جلسات پرزنت ارائه میشود، محرمانه است و سفارشدهنده مجاز نیست بدون طی کردن مراحل عقد قرارداد و پرداخت هزینههای مربوط، از آنها به هر نحو استفاده کند. در صورت استفاده از این موارد، مجری پروژه حقوق قانونی خود در حوزهی مالکیت معنوی را اعاده خواهد کرد.
مصطفی پورنجاتی